AQI là gì? Cách cập nhật chỉ số AQI chính xác nhất

AQI là gì? Chỉ số AQI là gì?


AQI, hay Chỉ số chất lượng không khí, là thước đo đơn giản hóa mức độ ô nhiễm không khí hiện tại và dự báo trong tương lai. Khi AQI tăng, rủi ro sức khỏe cộng đồng cũng tăng lên. Theo đó, mỗi quốc gia sử dụng thang đo AQI riêng, phù hợp với tiêu chuẩn chất lượng không khí của từng quốc gia. 


Ví dụ: Canada sử dụng Chỉ số Sức khỏe Chất lượng Không khí, Malaysia sử dụng Chỉ số Ô nhiễm Không khí, và Singapore sử dụng Chỉ số Tiêu chuẩn Ô nhiễm.



Thông số đánh giá chỉ số ô nhiễm không khí


Để đánh giá chỉ số ô nhiễm không khí, Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ (EPA) sử dụng năm thông số chính gồm:


  • Ozone mặt đất: Tạo ra từ chất ô nhiễm phát ra từ xe cộ, nhà máy và phản ứng hóa học với ánh sáng Mặt Trời.
  • Ô nhiễm phân tử: Được đánh giá thông qua chỉ số bụi mịn PM 2.5 và PM 10.
  • Carbon monoxide (CO).
  • Sulfur dioxide (SO2).
  • Nitrogen dioxide (NO2).


Mức đánh giá chỉ số chất lượng không khí


Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ (EPA) đã thiết lập một bảng đánh giá mức độ ô nhiễm không khí dựa trên chỉ số AQI như sau:


  • Từ 0 đến 50: Mức tốt.
  • Từ 51 đến 100: Chất lượng không khí trung bình và chấp nhận được.
  • Từ 101 đến 150: Mức độ kém, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
  • Từ 151 đến 200: Mức xấu, cần hạn chế ra ngoài đường khi không cần thiết.
  • Từ 201 đến 300: Mức rất xấu, đe dọa đến sức khỏe.
  • Từ 301 đến 500: Mức báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.




Bảng chỉ số chất lượng không khí

Cách cập nhật chính xác chỉ số AQI?


Để cập nhật chỉ số AQI một cách chính xác, bạn có thể sử dụng các nguồn thông tin sau:


Theo dõi mạng lưới quan trắc của các cơ quan nhà nước và đại sứ quán:


  • Trang web

    airnow.gov

    :

    Trang web của Đại sứ quán Mỹ tại nhiều quốc gia.


Theo dõi mạng lưới quan trắc của các tổ chức nghiên cứu và công ty tư nhân:


  • Trang web chúng tôi Cung cấp số liệu từ các máy đo ngoài trời của công ty Việt Nam DnL, được đặt tại các tỉnh trên toàn quốc.
  • Trang web chúng tôi Sản phẩm nghiên cứu của Trung tâm nghiên cứu FIMO, trường Đại học quốc gia Hà Nội. Sử dụng máy đo trong nhà và ngoài trời đặt tại nhiều trường học ở Hà Nội.
  • Trang web chúng tôi Sử dụng dữ liệu từ vệ tinh, máy Airvisual sản xuất và cả từ các nguồn thông tin khác như chúng tôi và đại sứ quán Mỹ.
  • Trang web chúng tôi Sản phẩm của một công ty nước ngoài, cung cấp số liệu máy đo ở các tỉnh thành.


Thông qua việc sử dụng những nguồn thông tin này, bạn có thể cập nhật chỉ số AQI một cách đáng tin cậy và chính xác.



Chỉ số ô nhiễm không khí tại Việt Nam


1. Chỉ số AQI tại Hà Nội


Theo thống kê gần đây, Hà Nội liên tục ghi nhận mức độ ô nhiễm không khí với chỉ số trung bình 99 US AQI.


Ô nhiễm không khí gây hại lớn cho sức khỏe con người. Theo các chuyên gia y tế, một người trung bình hít thở khoảng 15 m3 không khí mỗi ngày. Mặc dù chất ô nhiễm trong không khí thường không thấy được, chúng có thể gây nhiều tác động xấu đến cơ thể, bao gồm tim, gan, phổi và hệ hô hấp, cũng như thai nhi đang phát triển trong tử cung.


2. Chỉ số AQI tại TP. HCM


Theo thống kê, TP. HCM ghi nhận mức độ ô nhiễm không khí với chỉ số trung bình 86 US AQI.


Ô nhiễm không khí là một vấn đề đáng lo ngại tại TP. HCM. Chỉ số AQI trung bình 86 cho thấy mức độ ô nhiễm không khí ở mức vừa đến cao. Điều này đồng nghĩa với việc có sự hiện diện của các chất gây ô nhiễm như hạt bụi mịn, khí NO2, SO2 và O3 trong không khí đô thị.


Sự tăng cao của chỉ số AQI có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe đối với cộng đồng. Những chất ô nhiễm trong không khí có thể xâm nhập vào hệ hô hấp và gây ra các vấn đề như viêm mũi, đau họng, khó thở và cả những vấn đề nghiêm trọng hơn như bệnh tim mạch và hô hấp. Đặc biệt, những người già, trẻ em và những người có bệnh mãn tính như hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có nguy cơ cao hơn khi tiếp xúc với không khí ô nhiễm.


Để bảo vệ sức khỏe của cộng đồng, cần áp dụng các biện pháp phòng ngừa và hạn chế tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Điều này có thể bao gồm việc sử dụng khẩu trang, tránh ra khỏi nhà vào những ngày có chỉ số AQI cao, giữ vệ sinh cá nhân và tăng cường hệ miễn dịch bằng cách ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn. Ngoài ra, cần thiết phải có các biện pháp xử lý và kiểm soát ô nhiễm không khí từ các nguồn gốc như giao thông, công nghiệp và nông nghiệp để cải thiện chất lượng không khí trong thành phố.



Những ảnh hưởng đến sức khỏe khi chỉ số AQI tăng cao


Chỉ số AQI hiện đang vượt mức báo động, gây nhiều hậu quả không tốt cho sức khỏe con người. Một số ảnh hưởng đáng chú ý của chỉ số AQI bao gồm:


1. Ảnh hưởng đến hệ hô hấp


Tác động của ô nhiễm không khí lên hệ hô hấp phụ thuộc vào thành phần, sự pha trộn các chất ô nhiễm, thời gian tiếp xúc, nồng độ và lượng chất ô nhiễm hít vào cũng như thâm nhập vào phổi.


Bụi PM10 tích tụ trong phổi, trong khi bụi PM2.5 nguy hiểm hơn vì có kích thước nhỏ, dễ xâm nhập vào tuần hoàn máu. Gây ảnh hưởng xấu khi kết hợp với các chất ô nhiễm khác như NO2, SO2, CO, ảnh hưởng đến sự kết hợp của hemoglobin và oxi trong máu.


Ô nhiễm không khí có tác động chủ yếu đến phổi, gây ra khó thở, tăng nguy cơ hen suyễn. Tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong thời gian dài cũng có thể gây ung thư phổi. Chất lượng không khí kém cũng có thể dẫn đến viêm xoang, viêm mũi dị ứng cho bệnh nhân.



2. Ảnh hưởng đến tim mạch


Ô nhiễm không khí có tác động tiêu cực đáng kể đến sức khỏe của hệ tim mạch và tăng nguy cơ bị đau tim, đột quỵ theo nhiều nghiên cứu. Bụi nhỏ, chất kháng viêm trong bụi và chất hóa học có thể từ phổi dễ dàng xâm nhập vào hệ tuần hoàn và ảnh hưởng đến tim mạch.


Nguyên nhân là do ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng đến việc co thắt và giãn nở của các mạch máu. Khói thuốc lá và ô nhiễm không khí làm giảm kích thước của mạch máu và gây cản trở lưu thông máu trong huyết mạch. Đồng thời, nó cũng tăng nguy cơ hình thành cục máu động trong động mạch, góp phần gây ra nhồi máu cơ tim.


3. Ảnh hưởng đến quá trình sinh sản


Nữ giới sống trong khu vực có không khí ô nhiễm có nguy cơ sinh con bị tự kỷ tăng gấp đôi so với người khác. Đặc biệt, ảnh hưởng này càng lớn hơn trong giai đoạn cuối thai kỳ.




4. Ảnh hưởng đến thận và một số cơ quan khác


Ô nhiễm không khí có mối liên hệ chặt chẽ với bệnh nhân mắc bệnh thận, đặc biệt là suy thận. Điều này là do ô nhiễm không khí tạo áp lực lớn cho thận, khiến chức năng lọc các phân tử ô nhiễm trong máu trở nên khó khăn. Điều này có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận và các vấn đề bệnh lý nguy hiểm.


Chỉ số chất lượng không khí AQI cũng có ảnh hưởng xấu đến một số cơ quan và bộ phận khác như:


  • Yếu xương: Tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương.
  • Lão hóa da: Chất ô nhiễm thường gây tổn hại cho tế bào da và ảnh hưởng đến quá trình tái tạo da. Điều này có thể dẫn đến thay đổi nhanh chóng về sắc tố da và gia tăng quá trình lão hóa làn da.


Biện pháp phòng tránh tác hại khi chỉ số AQI tăng cao ở Việt Nam


Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng trước tác hại của ô nhiễm không khí, ở quốc gia có chỉ số AQI cao như Việt Nam, chúng ta có thể áp dụng những biện pháp sau đây:


  • Xây dựng đời sống văn hóa xanh – sạch – đẹp bằng cách giữ gìn vệ sinh khu phố và bảo vệ môi trường.
  • Trồng cây xanh xung quanh nhà ở và nơi làm việc để giảm bụi và tăng lượng oxy trong môi trường sống.
  • Đeo khẩu trang, kính khi ra đường để giảm tiếp xúc với khói bụi.
  • Tập thể dục và vận động thường xuyên để tăng cường sức khỏe và sức đề kháng. Tuy nhiên, cần chọn những nơi thoáng mát, trong lành để tránh nguy cơ tiếp xúc với ô nhiễm không khí.
  • Sử dụng phương tiện công cộng hoặc ô tô có máy lọc không khí để giảm bớt tiếp xúc với ô nhiễm không khí và bảo vệ môi trường.
  • Tránh các hoạt động ngoài trời trong các ngày nắng nóng, đặc biệt là vào buổi trưa khi mức độ ô nhiễm thường cao hơn.